Tak, herbata z cytryną jest dla większości osób bezpieczna i może być elementem zdrowej diety. Obawy dotyczące toksycznego działania cytrynianu glinu są wyolbrzymione. Ilość glinu przechodząca do zwykłego naparu jest niewielka, a wchłonięty pierwiastek organizm usuwa głównie przez nerki.
Skąd wzięły się obawy o cytrynian glinu?
Herbata zawiera niewielkie ilości glinu, który trafia do liści z gleby. Dotyczy to także innych roślin, między innymi warzyw, zbóż, kakao i kawy. Po dodaniu cytryny kwas cytrynowy może zwiększać rozpuszczalność części związków glinu i sprzyjać powstawaniu cytrynianu glinu.
Nie oznacza to jednak, że filiżanka takiego napoju staje się zagrożeniem dla zdrowia. Cytrynian glinu jest lepiej przyswajalny niż słabo rozpuszczalne związki glinu, ale w praktyce wchłania się tylko niewielka część dostępnej ilości. Glin nie jest potrzebny organizmowi, dlatego po wchłonięciu jest przede wszystkim filtrowany przez nerki i wydalany z moczem.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił dla glinu tolerowane tygodniowe pobranie na poziomie 1 mg na kilogram masy ciała. Jest to wartość ochronna, odnosząca się do całkowitej ekspozycji z diety, a nie do jednej filiżanki herbaty. Przy typowym spożyciu naparu nie ma podstaw, by przypisywać herbacie z cytryną działanie prowadzące do choroby Alzheimera.
| Zagadnienie | Mit | Fakt naukowy |
|---|---|---|
| Cytrynian glinu | Każda herbata z cytryną zawiera niebezpieczną dawkę tego związku. | Kwaśne środowisko ułatwia powstawanie cytrynianu, ale ilość dostępna w zwykłym naparze jest niewielka. |
| Wpływ na mózg | Picie herbaty z cytryną powoduje chorobę Alzheimera. | Nie ma podstaw, by przypisywać umiarkowanemu spożyciu takiego napoju działanie neurotoksyczne. |
| Usuwanie glinu | Glin pozostaje w organizmie i kumuluje się po każdej filiżance. | Wchłonięty glin jest w większości wydalany przez nerki. Ryzyko dotyczy przede wszystkim nadmiernej, długotrwałej ekspozycji lub zaburzeń pracy nerek. |
Jak parzyć herbatę z cytryną?
Technika przygotowania pozwala ograniczyć kontakt kwaśnego soku z liśćmi, a jednocześnie chronić witaminę C przed wysoką temperaturą. Najważniejsza zasada polega na tym, by cytrynę dodać dopiero po zakończeniu parzenia.
Najlepiej postępować według kilku prostych wskazówek:
- Usuń fusy lub torebkę przed dodaniem cytryny – przelej napar do filiżanki albo wyjmij zaparzacz, a dopiero potem dodaj plasterek lub sok.
- Parz herbatę zgodnie z zaleceniami dla danego rodzaju suszu, ponieważ czarna, zielona i biała herbata wymagają innych temperatur.
- Odczekaj, aż napar lekko ostygnie – dodanie cytryny do wrzątku ogranicza zachowanie witaminy C.
- Wybieraj susz ze sprawdzonego źródła, zwracając uwagę na jakość i świeżość liści.
Usunięcie fusów przed zakwaszeniem naparu ma większe znaczenie niż sama temperatura dodawania cytryny w kontekście glinu. Sok w kontakcie z pozostawionymi liśćmi może ułatwiać przechodzenie części związków do płynu. Po usunięciu suszu ten proces zostaje ograniczony.
Kiedy herbata z cytryną może powodować dolegliwości?
Najczęstsze problemy nie wynikają z cytrynianu glinu, lecz z kwasowości cytryny, zawartości kofeiny albo indywidualnej reakcji organizmu. Ostrożność powinni zachować zwłaszcza:
- Osoby z refluksem lub nadkwasotą – kwas cytrynowy może nasilać zgagę, pieczenie i dyskomfort po posiłku.
- Osoby z wrażliwym żołądkiem – mocny napar z cytryną, szczególnie pity na czczo, może podrażniać przewód pokarmowy.
- Osoby z erozją szkliwa lub nadwrażliwością zębów – częsty kontakt z kwaśnym napojem może sprzyjać dalszemu osłabieniu szkliwa.
- Osoby z chorobami nerek – przy zaburzonej funkcji nerek usuwanie różnych substancji może przebiegać inaczej, dlatego ilość napoju najlepiej omówić z lekarzem.
Aby ograniczyć kontakt kwasów ze szkliwem, nie należy długo przetrzymywać napoju w ustach. Po wypiciu można przepłukać usta wodą, ale z myciem zębów lepiej odczekać kilkadziesiąt minut, ponieważ szczotkowanie bezpośrednio po kontakcie z kwasem może dodatkowo mechanicznie obciążać szkliwo.
Czy warto pić herbatę z cytryną?
Cytryna dostarcza witaminy C i kwasu cytrynowego, a herbata zawiera między innymi polifenole. Napój przede wszystkim nawadnia i może zastępować słodzone produkty. Nie należy jednak traktować go jako lekarstwa ani sposobu leczenia infekcji, refluksu czy problemów z trawieniem.
W ramach zbilansowanej diety umiarkowane picie herbaty z cytryną jest bezpieczne. Najprostsza zasada brzmi: najpierw zaparz napar, usuń fusy, a dopiero później dodaj cytrynę.
Jeżeli po takim napoju regularnie pojawia się zgaga, ból żołądka lub nadwrażliwość zębów, lepiej ograniczyć jego ilość i skonsultować utrzymujące się objawy ze specjalistą.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. W przypadku chorób nerek, przewlekłych dolegliwości żołądkowych lub innych problemów zdrowotnych sposób odżywiania warto omówić z lekarzem.
